Zzp

Als er één sector hard door de crisis wordt geraakt, dan is het de bouw. Maar een ‘big bang’ is het (nog) niet.

Donkere wolken. Nee, gitzwarte wolken werden voor de zomer voorspeld over de werkgelegenheid in de bouw. Na de bouwvak zouden bouwbedrijven hun orders zien opdrogen en voor de zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) zou het helemaal schrapen zijn naar werk. En laat nou net één op de vijf werkenden in de bouw tot deze laatste groep behoren.

En inderdaad, nu de zomer zo goed als voorbij is, beginnen bouwbedrijven voor het eerst sinds de crisis vaste werknemers te ontslaan. Zo concludeerde Aannemersfederatie Nederland na eigen onderzoek. Volgens de brancheorganisatie staat sinds juni 5 procent van de bouwvakkers in vaste dienst op straat en krijgt driekwart van de midden- en kleinbedrijven in de bouw onvoldoende orders binnen. ‘Een beetje bot gezegd: de zzp’ers en de inleenkrachten lagen er al grotendeels uit. Daarvan was op een gegeven moment wel de bodem in zicht’, zegt Wim van der Maas, directeur van de Aannemersfederatie. ‘De hele goede zelfstandigen worden nog wel behouden, maar nu zijn dus ook de vaste werknemers aan de beurt.’

Toch is er volgens Van der Maas geen sprake van de voorspelde ‘big bang’. ‘Die zal er ook niet komen. Het gebeurt eerder sluipenderwijs’. Ook Charles Verhoef, voorzitter van FNV Zelfstandigen Bouw, denkt dat het eerder een langzaam proces is. Al willen beide mannen de crisis in de bouw niet bagatelliseren. ‘Het is geen vetpot’, aldus Van der Maas. ‘De prijzen zijn enorm laag doordat de concurrentie toeneemt. Bouwers doen concessies aan hun prijzen om mensen in dienst te kunnen houden en het werk voort te zetten.’

Michiel Vergeer, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek, ziet de werkloosheid in de technische sector – waartoe de bouw behoort – het hardst stijgen. ‘Een flink aantal signalen in de bouw staat op rood’, zegt Vergeer. Eén daarvan is de markt voor nieuwbouwwoningen. Hiervan daalt de productie in 2009 naar verwachting met 10,5 procent. In 2010 zal die daling zelfs doorzetten naar 13,5 procent.

ParticulierenVoor zzp’ers in de bouw lijkt er weinig anders op te zitten dan te vluchten naar de particuliere markt. Verhoef: ‘Veel zzp’ers verleggen hun werkterrein naar de klusmarkt. Daar lijkt nog niemand last te hebben van de crisis.’ En dat merkt ook Joost Gielen, directeur van de online klussenmarktplaats Werkspot.nl. Omdat mensen minder snel verhuizen, laten ze vaker hun huidige huis opknappen. Als ze wél willen verhuizen, huren ze vaak klussers in om de verkoopkansen van hun oude huis te vergroten. In 2009 verwacht Gielen dat 70.000 klusopdrachten via zijn site bij zzp’ers terechtkomen. ‘Drie jaar geleden moest je in de rij staan om een goede stukadoor te krijgen, nu staan de stukadoors in de rij.’

FNV Zelfstandigen Bouw probeert op zijn beurt zzp’ers aan het werk te houden door ze als ‘leermeester’ naar voren te schuiven. In een brief, die dertig gemeenten vandaag ontvangen, roept de vakbond op zzp’ers stagiairs en jonge bouwers te laten coachen in hun werk.